Poukisa Se Nou?
Pwoblèm Mal La
de Ken Ham
Kòman yon Bondye lamou ta kapab pèmèt sa? Anpil liv ekri pou
eseye esplike sa ki sanble nan sifas yon pwoblèm ki pa kapab rekonsilye—deklarasyon
Kretyènte yon Bondye lamou anfas mal, lanmò, soufrans e maladi nan
monn sa a.
Nan reyalite, pwobableman pi gran agiman soutni kont kretyen an ale yon bagay konsa:
“Kòman kapab gen yon Bonbye lamou e toupisan lè nou wè
timoun ap mouri, moun ap soufri, e move bagay ap rive bon moun? Sètènman
soufrans e mal konsa siyifi ke swa Li pa pisan ase pou anpeche sa oubyen Li pa vle,
konsa Li pa totalman bon.”
Nan reyalite, mal se pratikman yon pwoblèm pou nonkretyen an—pa kretyen
konsistan an—men premyèman nou dwe konprann orijin mal nan monn sa
a.
Nan yon entèvyou ak yon fanmi ki te pèdi yon bebe, sè bebe
a (anviwon 10 zan) te mande: “Poukisa se nou? Poukisa sa te rive nou?”
Ak tout kè mwen, mwen te avèk fanmi sa a nan tristès li. Kisa
mwen ta di yo si mwen te gen opòtinite? Mwen te sonje lanmò ti frè
mwen an ennan pase. E wi, mwen toujou atriste,
men anmenmtan, yon bon konesans sou orijin lanmò enpòtan nan trete
yon trajedi konsa.
Premye nonm lan, Adan, te reprezante ras lòm antye. Lè li te peche
(rebele kont Bondye, lè li te dezobeyi Pawòl enstriksyon klè
Li) li te di Bondye esansyèlman ke li te vle lavi san Bondye. Li (e konsa
nou) te vle otonomi—pa depann sou Bondye.
Kounyeya si Bondye te ban nou sa nou te reyèlman mande nan Adan, nou pa ta
menm egziste, paske Li kenbe tout bagay nan plas yo pa pouvwa Pawòl Li (Kolosyen
1:15–17). Paske Li se yon Bondye ki jis, Li te dwe jije rebelyon—li te jije
peche ak lanmò (espirityèl e fizik). Bondye te madichonnen’tè
a—tout kreyasyon an kounyeya ap plenn akòz peche (Jenèz 3:17–19,
Women 8:20–22).
Bondye klèman retire enpe nan pouvwa Li ki soutni, pou Li pa kenbe tout bagay
nan plas yo pafètman tankou se te ka anvan Chit Lòm lan. Kounyeya
tout bagay ap plenn—gen tandans deteryore oubyen kraze. Nou pratikman ap viv
nan yon monn kote nou gen yon lide sa lavi ye san Bondye—chanjman, lanmò,
soufrans, mal, elatriye.
Poutan, lè yon moun konprann rezon poukiza gen lanmò, soufrans e mal
nan monn sa a (lè li konprann orijin bagay sa yo tankou sa rapòte
nan Jenèz), yon moun reyalize se pa fot Bondye lemonn konsa, men fot nou.
E reyèlman, tout moun soufri—tout moun va mouri fizikman, pa senpleman
bebe chè sa a. Sa ki te rive bebe sa a va rive nou chak (si Senyè
a pa tounen anvan tan tan sa a).
Sa te ede mwen reponn yon kesyon yon pastè te poze mwen nan yon konferans.
Li te di: “Kòman mwen reponn moun lè yo mande mwen: ‘Poukisa
yon Bondye lamou kondane moun pou ale nan yon plas terib tankou Lanfè?’
”
Mwen te diskite orijin peche e lanmò (tankou esplikasyon mwen fenk bay anwo
a) epi apre sa di: “Pastè, èske ou reyalize ke kesyon an enplike
ke se fot Bondye moun ale nan Lanfè?” Apre sa mwen te kontinye: “Lè
nou konprann kòrèkteman kilès nou ye (desandan Adan), e konsènan
Chit Lòm lan (orijin peche e lanmò—rebelyon lòm), lè
sa a nou dwe konprann ke se pa fot Bondye moun ale nan Lanfè—apretou,
lòm te gen volonte lib nan Jaden an anvan peche.1
“Nou (nan Adan) te separe’tèt nou ak Bondye menm si sa te nan
plan Li depi etènite. Nou, nan reyalite, te di Bondye nou pa’t’
vle Li. Bondye se yon Bondye ki jis, e konsa te dwe jije peche—men nan reyalite,
nou te kondane’tèt nou pou ale nan Lanfè (separasyon etènèl
ak Bondye) akòz pwòp aksyon nou. Paske, lè nou chak te fòme
nan vant, nou te deja kondane kòm pechè paske nou te pitit Adan. Pa
gras souveren Bondye, Li sove kwayan anba lanfè nou te destine pou ale ladan,
e merite.”
Apre sa mwen te di: “Poutan, paske Bondye se Bondye lamou e toupisan, Li te
bay yon fason pou nou pa ale nan Lanfè. Li te antre nan istwa lòm
pou vin yon nonm pou Li te kapab peye pinisyon pou peche nou an. Li te venk lanmò
(atravè Rezirèksyon Li) e ofri nou kado delivrans gratis
Li. Bondye lamou nou an, esansyèlman, te di: ‘malgre ou pa vle mwen,
mwen vle ou—mwen vle sove ou. Mwen va peye pou pinisyon peche ou a e ofri
ou delivrans gratis.’ ”
Chit Lòm lan, tankou sa rapòte nan Jenèz, esplike orijin mal,
lanmò e soufrans nan monn sa a e rann nou kapab plase blam lan kòrèkteman
sou’tèt nou.
Kounyeya, dezyèmman, nou bezwen rekonsilye kòman yon Bondye lamou
e toupisan an ta pèmèt mal, soufrans e lanmò (tankou lanmò
bebe presye sa a) nan monn sa a. Si Bondye toupisan ase pou venk mal, e si Li gen
lamou—sètènman li pa ta pèmèt sa?
Nan Matye 19:16-17, nou li: “Yon nonm pwoche bò kote Jezi, li di l’
konsa: Mèt, ki bon bagay mwen dwe fè pou m’ ka resevwa lavi
ki p’ap janm fini an? Jezi reponn li: Poukisa w’ap poze m’ kesyon
sou sa ki bon? Se yon’sèl ki bon, sètadi, Bondye …”
Jezi te lanse defi sa a ba li pou reyalize enplikasyon sa li te di yo. Se’sèlman
yon moun enfini ki enfiniman bon ki ta dwe rele “bon.”
Enkwayan an pa, natirèlman, asepte ke gen yon moun konsa. Sa siyifi, poutan,
ke lè li fè deklarasyon ke yon bon Bondye lamou e mal pèsistan
nan monn sa a pa kapab rekonsilye a, li pa gen mwayen pou defini “bon.”
Ki estanda—ki otorite absoli—li kapab fè apèl pou detèmine
sa ki “bon” oubyen “mal?”
Si “bon” se sa ki gànye apwobasyon piblik, enben li finalman
senpleman yon opinyon. San yon otorite absoli ki gen dwa pou detèmine “bon”
e “move” (“byen” e “mal”), enben sa ki “bon”
senpleman sibjektif. Kilès ki detèmine definisyon “bon”
li kòrèk, finalman?
Tankou apolojis kretyen Greg Bahnsen te deklare: “Filozofikman palan, pwoblèm
mal la revele li se, konsa, yon pwoblèm pou enkwayan an li menm. Pou itilize
agiman apati mal kont vizyon monn kretyen an, li dwe premyèman kapab montre
ke jijman li a konsènan egzistans mal gen enpòtans—ki se egzakteman
sa vizyon monn enkwayan li a pa kapab fè.”2
Konsa, definisyon “bon” e “move” yon enkwayan sibjektif
e moralite li finalman relatif. Konsa, logikman, kòman yon moun konsa kapab
fè yon akizasyon ke egzistans yon Bondye lamou e toupisan enkonsistan ak
sa moun sa a detèmine se “mal” nan monn sa a?
Kounyeya yon enkwayan kapab toujou deklare ke kontradiksyon (mal e yon Bondye lamou
e omnipotan) an egziste nan vizyon monn kretyen an (kote bon e move reyèl).
Poutan, gen yon repons lojik pou defi sa a.
Bahnsen kontinye: “Si kretyen an prezime ke Bondye pafètman
e konplètman bon—tankou Bib la mande nou fè—enben li angaje
pou evalye tout bagay nan esperyans li nan limyè presipozisyon sa a. Konsa,
lè kretyen an obsève evènman oubyen bagay move nan monn lan,
li kapab, e dwe, kenbe konsistans ak sipozisyon li sou bonte Bondye lè kounyeya
li fè konklizyon ke Bondye gen yon bon rezon moral pou
mal ki egziste a. Sètènman Bondye dwe toupisan pou Li kapab Bondye;
yo pa dwe panse Li akable oubyen kwensi ak mal ki nan inivè a. E Bondye’sètènman
bon, kretyen an va pwofese—konsa nenpòt mal nou jwenn pa kontredi ak
bonte Bondye. Se senpleman pou di ke Bondye pèmèt evènman move
pou rezon ki rekòmandab e bon moralman nan volonte Li.”3
Nou wè sa nan pasaj tankou Ezayi 45:5–7: “Se mwen menm ki Senyè
a. Pa gen lòt! Se mwen menm’sèl ki Bondye. Se mwen ki ba ou
tout fòs ou atout ou pa’t’ konnen m’ lan. Mwen fè
sa pou tout moun sou latè, depi kote solèy leve jouk kote solèy
kouche, ka konnen pa gen lòt bondye pase mwen menm! Se mwen menm ki Senyè
a. Pa gen lòt! Mwen mete limyè, mwen mete fènwa! Mwen bay kè
poze, mwen bay kè sote. Se mwen menm senyè a ki fè tou sa”
Evènman krisifiksyon yo te move—men pou yon bon bi moral—delivrans
lòm. “Yo te lage nonm sa a nan men nou, jan Bondye te vle l’
la, dapre plan li te deja fè nan’tèt li. Nou menm, nou fè
touye l’, nou fè yon bann mechan kloure l’ sou yon kwa. Men,
Bondye fè l’ leve vivan ankò, li delivre l’ anba doulè
lanmò a, paske se pa’t’ posib pou lanmò te kenbe l’
anba pouvwa li” (Travay Apot 2:23–24).
Gen anpil lòt evènman nan Bib la nou kapab konsidere e konprann bon
bi moral yo. Men nan tan yo pa’t’ fè sans pou lèzòm
fayib, ke Bondye se Bondye lamou e toupisan (Women 8:28).
Soufrans Jòb nan tan an te sanble pa’t kapab rekonsilye ak yon Bondye
lamou (jis tankou lanmò bebe presye sa a ki mansyone anwo sanble ye). Poutan,
non’sèlman Bondye te fè Jòb sonje ke li (Jòb)
pa’t’ toujou la (lèzòm pa omnitanporèl, setadi
pa’t’ toujou sou’tè a menm jan ak Bondye) e pa’t’
konnen tout bagay (lèzòm pa omnisyan), Bondye te konplimante Jòb
pou lafwa li. E Jòb te aprann ke te gen anpil plis dèyè sa
ki te rive li pou yon bon rezon moral ki ta anseye leson enpòtan pou plizyè
milyon moun atravè epòk yo. Lanmò rele kòrèkteman
“dènye lènmi” an nan Bib la (1 Korentyen 15:26).
Men nan yon fason dwòl, nan kontèks Chit Lòm lan, li se tou
yon benediksyon pou ras lòm, finalman—piske san li, imanite pa ta gen
okenn mwayen pou rekonsilye ak Bondye, e nou tout ta rete separe ak Bondye pou etènite.
Vwala sa ki esansyèl pou tout kesyon konsa, pa senpleman pwoblèm mal
la. Èske nou mete lafwa nou nan Pawòl yon Bondye toupisan, ki konnen
tout bagay e ki te toujou la? Oubyen èske nou plase lafwa nou nan pawòl
lèzòm fayib ki pa konnen tout bagay, ki pa te toujou la, e asepte
valè e panse imen sibjektif yo?
Published: 27 May 2008(GMT+10)
|
